Ik maak in mijn omgeving vaak mensen mee die vast zitten in het leven. Vastzitten omdat ze van kleins af aan zijn opgegroeid met het idee dat ‘het zo hoort’. Vast in rekeningen, vast in verplichtingen en vast in allerlei andere zaken die zo gegroeid zijn omdat ze… nou ja, zo gegroeid zijn.
Opgeleid voor volhouden
Vanaf de kleuterschool worden we opgeleid in een stramien die past bij werknemerschap, in het bijzonder een omgeving waar routine en regelmaat de klok slaat. Zeg maar de productieomgeving waar meer uren draaien, meer productie betekent. En hoe meer productie er gedraaid wordt, hoe meer omzet. En hoe meer omzet, hoe meer belasting er geïnd kan worden. En hoe meer belasting er geïnd kan worden… Nou, je snapt me wel.
En op zich is dat natuurlijk prima, als dat type leven bij je past. Maar als het niet bij je past en je jezelf betrapt op wat vrijer denken, dan ga je jezelf op een gegeven moment afvragen of er niet een andere manier van leven is.
Dat geldt dus blijkbaar ook voor jou.
Misschien niet omdat alles misgaat, maar juist omdat alles loopt. Werk, inkomen, verantwoordelijkheden, verwachtingen. Het ziet er van buiten prima uit. Alleen van binnen klopt het niet meer.
De eerste eerlijke vraag
Vaak begint het klein. Een gedachte tijdens het tandenpoetsen. Een moment in de auto. Of ’s avonds op de bank, als de dag eindelijk ten einde is. Is dit het nou? Niet uit ondankbaarheid, maar uit eerlijkheid. Omdat je voelt dat je meer aan het reageren bent dan aan het kiezen.
We zijn goed geworden in volhouden. In doorzetten. In aanpassen. Dat hebben we ook geleerd. Eerst op school, later op het werk. Agenda’s vullen, doelen halen, verwachtingen managen. En eerlijk is eerlijk: Daar kom je een heel eind mee. Tot het punt waarop het niet past bij jou.
Wat ik vaak zie is dat we vrijheid verwarren met méér opties. Ander werk. Andere rol. Andere omgeving. Maar staan we vrijwel nooit stil bij een eenvoudigere vraag: Wat wil ik eigenlijk?
Vrijheid is zelden méér
Vrijer leven betekent niet alles loslaten. Het betekent bewuster vasthouden. Kiezen wat je meeneemt en wat je laat liggen. Omdat het past. Dat vraagt geen radicale ommezwaai, maar wel eerlijk kijken. Naar je tijd. Naar je energie. Naar je aandacht.
Wachten we op een soort toestemming? Een duidelijk signaal? Een logisch moment? Maar dat komt echt niet vanzelf. Het begint meestal met het erkennen van iets simpels. Het erkennen dat je huidige manier van leven misschien logisch is opgebouwd, maar niet per se bewust is ingericht.
En dat… Dat is spannend. Want zodra je erkent dat het anders kan, ontstaat ook de vraag: Wat doe ik daar dan mee? Dat is vaak het punt waarop mensen afhaken. Niet omdat ze het niet willen, maar omdat ze niet weten waar te beginnen. Of omdat het leven ondertussen gewoon doorgaat.
Kleine verschuivingen
Vrij denken vraagt geen grote woorden. Het begint bij kleine verschuivingen. Eén keuze die iets meer van jou is. Eén grens die je net iets duidelijker trekt. Eén gewoonte die je niet meer automatisch volgt, maar opnieuw bekijkt.
Als je dit leest en denkt: Dit raakt iets, dan is dat genoeg voor nu. Je hoeft niets op te zeggen. Niets drastisch te veranderen. Alleen te erkennen dat je vragen stelt die verder gaan dan: Hoe houd ik dit vol?
De echte vraag
De vraag is niet of er een andere manier van leven is. Die is er altijd. De echte vraag is:
Durf je jezelf serieus te nemen in wat je al langer voelt?