In mijn jarenlange ervaring als consultant voor kleinere en grotere organisaties, heb ik ‘druk zijn’ in alle lagen gezien. Volgeplande agenda’s, haastig gedrag, te laat voor afspraken, volle mailboxen, aan de lopende band geluiden van apparaten die de aandacht vragen, werken in tijd dat bedoelt is om ‘vrij’ te zijn en ondertussen blijven klagen dat ‘we zoveel op ons bordje’ hebben. Tekenen van leegte, de automatische piloot.
Druk zijn is geen teken van betekenis
Hier zit iets dubbelzinnigs in. Veel mensen zijn niet moe omdat ze te weinig doen, maar omdat ze te lang dingen doen die nergens naartoe leiden. Bezig zijn is sociaal geaccepteerd. Stilstand niet. En dus vullen we onze dagen met wat zich aandient, niet met wat ertoe doet.
Wat me steeds opnieuw opviel: Hoe hoger de druk, hoe minder richting. Iedereen rende, maar niemand leek echt te weten waarheen. Doelen waren vaag, tegenstrijdig of zo abstract dat ze geen houvast boden in het dagelijks werk. En als alles belangrijk is, wordt uiteindelijk niets echt belangrijk.
Dat zie ik niet alleen in organisaties. Ik zie het net zo goed bij mensen zelf.
De rode draad verdwijnt niet, hij raakt bedolven
De meeste mensen die ik spreek hebben wél een gevoel bij wat voor hen klopt. Een richting, een thema, een rode draad. Soms vaag, soms scherp. Maar ergens onderweg raakt die bedolven onder verwachtingen, verantwoordelijkheden en ‘logische’ keuzes. Opleiding afgerond. Volgende stap. Hypotheek. Gezin. Promotie. Nog een stap erbij.
Voor je het weet leef je een leven dat inhoudelijk en sociaal gezien prima is, maar steeds meer afstand tot jezelf creëert. Niet op een dramatische manier maar op een stiekeme, sluipende manier. Alsof je dag na dag hetzelfde cassettebandje afspeelt, op de achtergrond. Zonder nog echt te luisteren.
Zolang je geen helder doel of rode draad hebt, laat je je leven organiseren door de buitenwereld. Door agenda’s, inboxen en verwachtingen van anderen. Dan reageer je vooral, in plaats van dat je kiest.
Weten is één ding. Durven handelen is iets anders.
Het vinden van je doel of rode draad is stap één. Maar daar blijft het vaak steken. Want weten wat belangrijk voor je is, betekent nog niet dat je ernaar leeft.
Handelen vraagt iets anders. Het vraagt dat je ongemakkelijke keuzes durft te maken. Dat je nee zegt tegen dingen die prima zijn, maar niet van jou. Dat je accepteert dat focus altijd ten koste gaat van iets anders. En dat je het aandurft om tijdelijk onbegrip op te roepen.
Dat is spannend. Want handelen naar je rode draad maakt zichtbaar. Voor jezelf, maar ook voor anderen. Je kunt je niet meer verschuilen achter drukte of omstandigheden. Je laat zien waar je voor staat. En waar je dus ook niet meer voor staat.
Rust ontstaat niet door minder te doen, maar door gericht doen
Wat er gebeurt als mensen wél durven handelen naar hun doel, is bijna altijd hetzelfde. De buitenkant wordt vaak niet rustiger. De agenda blijft vol. Het leven blijft complex. Maar de binnenkant verandert.
Er komt rust, omdat keuzes logischer worden. Beslissingen kosten minder energie. Twijfel neemt af. Niet omdat alles duidelijk is, maar omdat er een kompas is. Iets om op terug te vallen als het druk wordt.
Je herkent sneller wat irrelevant is en wat relevant. Je voelt eerder aan wanneer iets niet bij je past. En je accepteert makkelijker dat niet alles tegelijk kan.
De automatische piloot uitzetten is geen eenmalige actie
Leven naar je rode draad is geen project dat je afrondt. Het is een voortdurende oefening. De automatische piloot staat altijd klaar om het weer over te nemen. Zeker in drukke fases. Zeker als anderen iets van je nodig hebben.
Daarom begint je doel of rode draad volgen niet bij grote beslissingen, maar bij kleine, dagelijkse keuzes. Waar geef je vandaag aandacht aan? Waar zeg je ja tegen, en waarom? Wat schuif je voor je uit, terwijl je weet dat het eigenlijk belangrijk voor je is?
Niet alles hoeft anders, alleen bewuster gekozen
Drukte is niet het probleem. Richtingloosheid wel. Niet alles hoeft anders, alleen bewuster gekozen.
Je hoeft niet morgen alles om te gooien. Maar als je jouw doel of rode draad eenmaal hebt gevonden, wordt het steeds lastiger om te doen alsof hij er niet is. En misschien is dat precies de bedoeling.
Niet meer leven op automatische piloot. Maar bewust kiezen. En daar, stap voor stap, naar handelen.